Biografie Ir. Thomas Rosskopf, feitelijke oprichter Willem Smit & Co's Transformatoren N.V.

Opleiding / Carrière.

Thomas Rosskopf 1904 

Pionier van de Nederlandse Elektrotechnische Industrie.

Th. Rosskopf was een der pioniers van de Nederlandse Elektrotechnische Industrie. Hij werd op 26-04-1880 te Amsterdam geboren en doorliep daar de Lagere School en de H.B.S., met een vijfjarige cursus. Van 1898 tot 1902 studeerde hij aan de Polytechnische school te Delft, waar hij het diploma voor Werktuigkundig Ingenieur behaalde.

Bovenstaande unieke foto's ontving ik van de Rosskopf familie en stellen voor de ontgroening van de studenten aan de Polytechnische school te Delft. De Datering van deze foto is 1898 (stond achterop de foto's). Hierop moet dus ergens Thomas Rosskopf te zien zijn.

Bovenstaande 2 prachtige foto's zijn van de studententijd van Thomas Rosskopf in Delft (1898 - 1902). Ook deze foto's ontving ik van familie Rosskopf.

Tussen 1898 en 1902 was er nog geen aparte afdeling voor Elektrotechniek en zo ging Rosskopf, na een jaar gewerkte te hebben bij Maschinenfabriek Augsburg te Nurnberg als constructeur van Hijskranen, in Karlsruhe elektrotechniek studeren aan de Technische Hogeschool aldaar. Hij behaalde er in 1904 zijn diploma voor Electrotechnisch Ingenieur.

Van 1904 tot 1905 was hij berekeningsingenieur bij de Gesellschaft für Elektrische Industrie te Karlsruhe en van 1905 tot 1907 assistent aan de Technische hogeschool aldaar bij Prof. Arnold. Hij werkte mede aan de beroemde handboeken van Arnold over de Electrische Machines.

Prachtige foto van Rosskopf in zijn "Karlsruhe tijd" toen hij werkte voor Professor Arnold (man met lange baard en bril in het midden). Rosskopf is de kleine man staande derde van rechts).
Bron: Familie Rosskopf.

Van Slikkerveer naar Nijmegen.

In 1907 trad hij in dienst bij Willem Smit in Slikkerveer waar hij zich wijdde aan de berekening en beproeving van electrische machines en transformatoren De uitgebreidde kennis die hij had opgedaan in de Karlsruher leerschool (de beste toendertijd) kwam hem goed van pas en was belangrijk voor de toen nog jonge Nederlandse Industrie.Voor de zo ondernemende en vernuftige Willem Smit bleef Rosskopf zijn leven lang een grote eerbied koesteren.

In 1912 stelde deze hem voor een speciale N.V. voor de fabricage van transformatoren op te richten. Met de zegentocht van de wisselstroom zou er voor de transformatorenbouw een grote toekomst zijn weggelegd. Vol energie begon Rosskopf met zijn taak. Samen met Ir. A. J. Bergsma nam hij de Directie op zich van Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek. waarvan hij de gehele technische leiding had. Alle ontwerpen en constructies werden door hem opgezet, ook toen de fabriek veel groter werd bleef hij zelf de chef-constructeur. Hij koppelde originaliteit aan degelijke wetenschap als uitgangspunt van zijn ondernemerschap. Hij bracht de fabriek tot sterke groei en grote bloei. Steeds groter werden de te bouwen eenheden, steeds hoger hun spanningen, gebouwen en machines moesten daaraan telkens worden aangepast.

Reeds kort na de oprichting werd de jonge fabriek belast met grote moeilijkheden van de eerste wereldoorlog. Deze leidden tot de oprichting van een eigen Draadfabriek in 1915. Ook deze crisisjaren werden overwonnen. Nooit werd op het kaptitaal der Transformatorenfabriek afgeschreven en er waren slechts zelden dividendloze jaren. Omstreeks 1925 kwam Rosskopf op het idee, buiten lastransformatoren ook laselektroden te gaan fabriceren. Zijn grote kennis van de techniek in het algemeen deed hem toen reeds inzien dat er een grote toekomst voor het lasvak was weggelegd. Vanaf het begin zag hij in dat dit nieuwe vak een wetenschappelijke opbouw vereiste met laboratoria en deskundigen op chemisch en metallografisch gebied.

De opzet was bescheiden, er waren veel aanloop problemen en in het begin werd er weinig verdiend met de fabricage van electroden, maar uiteindelijk wist hij zo de grondslag te leggen voor een belangrijke tak van zijn N.V. die ook zeer winstgevend werd. Tien jaar later zette hij de afdeling Ovenbouw op die na een moeilijk begin - vooral na de oorlog - tot grote bloei kwam.


Smit Laschboek 1932

25 Jarig jubileum Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek in 1938. Derde van rechts is Th. Rosskopf, links daarnaast dhr. Bergsma.

Voorzitterschap en commissies.

Behalve zijn interesse voor Smit interesseerde hij zich sterk voor het normalisatiewerk op nationaal en internationaal gebied. In het Nederlands Electrotechnisch Comité speelde hij een zeer belangrijke rol en hij was een van vertegenwoordigers van Nederland bij de vergaderingen van het International Electrical Comittee.

Boekje I.E.C. met voordracht FOEGIN door ir. Th. Rosskopf 15-05-1923.
Bron: I.E.C.

03-03-1926 Vergadering Electrical Comittee in New-York. (Artikel NRC)	Kamer van Koophandel 17-04-1942 (NRC)

Kamer van Koophandel.

Van 1925 - 1948 was hij lid van de Kamer van Koophandel en fabrieken voor het Land van Maas en Waal, waarvan hij tussen 1936 en 1942 voorzitter was. Van 1942 tot eind 1945 was hij voorzitter van Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Gelderland en tot 1948 was hij nog lid van deze K.v.K.


Bron: Gorinchemsdagblad 13-01-1936

De Kamer van Koophandel in Nijmegen rond 1930 waar Rosskopf 23 jaar werkzaam was. Bron: KVK Nijmegen.

In 1937 was hij als voorzitter van de KvK betrokken bij de bouw van het Goffertpark in Nijmegen. Zie foto's hieronder: 



16-07-1938 Opening Goffert voor een selecte groep ondernemers/ kvk etc. (deze info stond achter op de foto's).De officiële opening voor het publiek was 08-07-1939

Hij was als voorzitter van de Kamer van Koophandel ook betrokken bij de opening van de Waalbrug (16-06-1936).


Opening Waalbrug 16-06-1936

Verder was hij lid van de Spoorweg raad t.b.v. de geëlektrificeerde spoorlijn Arnhem Nijmegen (1940) en een van de oprichters van de Rotaryclub.

Th. Rosskopf was als voorzitter van de Kamer van Koophandel land Maas en Waal betrokken bij de opening van de elektrische spoorlijn Nijmegen- Arnhem. Hij was ook een van de initiatiefnemers tot deze elektrificatie. Hij werd hiervoor onderscheiden tot Officier in de de orde van Oranje Nassau.

Bron:Gelderlander 19-11-1940

Uitnodiging voor in bedrijf stelling elektrische tractie op baanvak Arnhem - Nijmegen (1940).

NRC 12-06-1928	Leidsche Courant 28-11-1929

01-04-1940 NRC

(Foto boven) Uitreiking van de Orde van Oranje Nassau door de heer Remkens, vice - voorzitter van de afdeling Groot Bedrijf van de Kamer van Koophandel aan Ir.Rosskopf, één van de initiatoren voor de elektrificatie van de spoorlijn Nijmegen - Arnhem, 30-03-1940 (locatie: Hotel Belvoir)

Voltallige kamer van Koophandel bijeen i.v.m. scheidende voorzitter J. van Engelenburg, benoemd tot Ridder van Oranje Nassau (1936)met staand vierde van links Thomas Rosskopf. (Bron: Heleen Rosskopf).

Afscheidsdiner bij ontbinding van de kamer in 1942, zittend 2e van rechts Rosskopf. (Bron: Heleen Roskopf).

Bevrijding comité eind 1945, Thomas Rosskopf is de kleine man in het midden, juist onder de staande man met papier in de hand.

Verder was hij lid van de afdeling voor elektrotechniek van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs zoals blijkt uit onderstaand artikel uit 12-06-1928 en 28-11-1929 waar hij als bestuurslid gekozen werd. Ook was hij lid van een technisch genootschap "Sterkstroom".


Gelderlander 12-06-1928   / Leidsche Courant 28-11-1929

In 1914 bezocht hij met het KIVI de Heemaf fabriek in Hengelo. U ziet Rosskopf staande uiterst links. Op dezelfde foto staat ook een piepjonge Nolen.(staande tweede van rechts). Rechtsonder : Professor Clarence Feldmann.

De promotie van een nieuw technisch vakblad "Sterkstroom", of een technisch genootschap met diezelfde naam ?  Wie het weet mag het zeggen. Staande (derde van links) Thomas Rosskopf. De foto ontving ik van de familie Rosskopf.

Sociaal mens:

Onder zijn leiding werden er veel sociale voorzieningen doorgevoerd:

• Snipperdagen
• Pensioenfonds
• Creche t.b.v. de kinderen van het vrouwelijk personeel (toen al !!)
• Ziektegeld
• Mogelijkheden tot kerkbezoek
• Kerkje voor Protestantse medewerkers van Smit Slikkerveer op het terrein van de Draadfabriek.
• Vakantie/feestdagen
• Verkorting arbeidstijd
• Opleiding/scholing
• Groot inkopen van eten/kleding met voordeel voor zijn werklieden. (vooral rond oorlogstijd was dit aan de orde).

Hij gaf veel aan de sociaal minder bedeelden. o.a. aan het Leger des Heils, oorlogsslachtoffers Rotterdam/ Nijmegen, Nationaal fonds bijzondere noden, (zie oorkonde). Hij richtte nabij de Groenestraat (hoek St. Annastraat) een stichting op om werkloze jongeren aan een baan te helpen en later een school voor ontspoorde jongeren bij het emplacement tussen Nijmegen Centraal en Heyendaal. Ten tijde van de beurskrach (1929) zat Nederland en ook Smit in een financiële crisis. Het personeelsbestand moest toen flink omlaag, Om zoveel mogelijk arbeiders te behouden voerde hij (tijdelijk) arbeidstijdverkorting in zodat het aantal ontslagen tot een minimum beperkt bleef en de kennis en ervaring van de arbeiders niet verloren ging. In de oorlog zat hij in het inzamelingscomité t.b.v. het Algemeen steuncomité 1939 voor de slachtoffers van de oorlog e.t.c. 

Oorlogsheld

De laatste jaren van de tweede wereldoorlog waren voor hem zeer zwaar. Enerzijds wilde hij de arbeiders behoeden voor uitzending naar Duitsland en de onwil om voor de bezetter te werken, maar anderzijds zorgde dat voor verlies aan werkgelegenheid. Dit waren gewetensconflicten en uiterst moeilijke beslissingen. Thomas Rosskopf heeft er hoogstpersoonlijk voor gezorgd dat veel arbeiders niet werden uitgezonden, door werk te verzinnen en de transformatorenbouw zo te vertragen dat er geen trafo de deur uit ging. In plaats van materialen voor de transformatorenbouw aan te schaffen werd er in de oorlogsperiode van alles voor de werknemers gekocht (wol/ schoenen/ kleding/ aardappelen enz.). Uiteindelijk moest ook Thomas Rosskopf onderduiken omdat hij uitzending van arbeiders naar Duitsland tegenhield en niet samenwerkte met de bezetter. Hij is ook enkele malen gevlucht toen de Duitsers hem op de hielen zaten en is daarbij door de vijandelijke linies gegaan.

Nog een bekend verhaal is die van Fritz Tauber, een Oostenrijkse Jood die bij Smit werkte die hij hoogstpersoonlijk uit Westerbork heeft vrijgekregen (samen met zijn vrouw) in 1942.  Zie boek"Rondom Westerbork" waar Fritz Tauber zijn levensverhaal beschrijft. Fritz is tot aan zijn dood lid geweest van de Seniorenvereniging Willem Smit.

Links: Boek: Fritz Tauber - Rondom Westerbork. Rechts: Brief van Rosskopf die tot zijn vrijlating leidde.

Kortom, de man was een held in de oorlog (terwijl hij als bescheiden mens hiervoor niet geëerd wilde worden). Toch ontving hij in 1947een oorkonde voor zijn hulp aan oorlogsslachtoffers tijdens de WOII:

Wederopbouw na de oorlog

Het kantoor van Rosskopf bij Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek. Het bureau is nog bewaard gebleven bij een van de erven van de familie Rosskopf. (foto: Familie Rosskopf).

In een van de fotoboeken van Jo Eigenhuijsen (chef magazijn Elektrodenfabriek) zat dit visitekaartje van Thomas Rosskopf.

Hobby's en interesses.

Na zijn pensioen kon hij meer tijd vrijmaken voor zijn familie en hobbies zoals piano (hij kon erg goed piano spelen, hij zat enige tijd in het Delfts Kamerorkest), studie Russisch aan de V.U., en fotografie. (hij was een leerling van CAP Ivens).

Bovenstaande prachtige foto ontving ik van de familie Rosskopf. Dit is nu het Delfts kamerorkest en Thomas Rosskopf is de man met de lange snor, staande tweede van links. De datering is tussen 1898-1902.

Prachtige foto van de Groenestraat in Nijmegen gefotografeerd door Thomas Rosskopf.

Verhuisbericht in Gelderlander 01-08-1946.

Van 1913 tot 1938 woonde Rosskopf aan de Rozenhofstraat in Nijmegen. (zie foto hieronder)

Van 1938 - 1946 woonde de fam. Rosskopf aan de St. Annastraat 288, In 1946 verhuisde men naar de Archipelstraat 101 te Nijmegen (zie foto).

(Bron: familie Rosskopf)

Bovenal was Thomas Rosskopf een echte familieman, zoals deze prachtige foto laat zien.

Overlijden Thomas Rosskopf

05-06-1953 overleed Ir. Th. Rosskopf in Nijmegen.

Krantenartikel na overlijden Thomas Rosskopf.

Hieronder een prachtige foto van Thomas Rosskopf met zijn hond, kenmerkend was zijn sigaar. Volgens zijn dochter Heleen rookte hij veel teveel.

In 1938 werd hij vereeuwigd op een schilderij tijdens het 25 jarig jubileum van Smit Transformatoren. Dit schilderij hangt nog steeds in de "Heerenkamer"

Klik hier voor de stamboom van de familie Rosskopf.

Publikaties:

Thomas Rosskopf schreef zeer veel publikaties in allerhande technische vakbladen, zowel Nederlandse als Duitse. Alleen schreef hij meestal onder een pseudoniem. Hij wilde geen bekendheid en was een bescheiden man. Professor Nolen schreef bij zijn afscheid dat Thomas Rosskopf een beroemd man had kunnen zijn d.m.v. zijn publikaties, maar hij wilde niet in de belangstelling staan en stuurde daarom de publikaties meestal anoniem in. Ik ben wel een aantal publikaties tegen gekomen met zijn naam eronder. Deze zal ik verzamelen en hieronder plaatsen.

• Introductie n.a.v. komende bezoek van het KIVI aan Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek in de Ingenieur (1915)
  
  
• Over de werkzaamheid der International Electrotechnical Commission (I.E.C.) en de wenschelijkheid van de toepassingen der I.E.C.-voorschriften in Nederland (1923).

Meer volgt...........

Fotomateriaal/ tekst: Heleen Rosskopf (dochter van..) Smit Mededeelingen /Div. kranten/ Willem Smit Historisch Genootschap/Regionaal Archief Nijmegen/ R. Hermsen.